Concept Derogatie vanaf 2022

Geplaatst op 15 september 2022

Als het Nitraatcomité een positief advies geeft en de Europese Commissie ook instemt krijgt Nederland over 2022 onder dezelfde voorwaarden derogatie. Vanaf 2023 vindt een afbouw plaats. In ‘door nutriënten verontreinigde gebieden’ wordt de afbouw versneld. Daarnaast worden aanvullende voorwaarden gesteld, ook voor niet-derogatiebedrijven. Eén daarvan is het, zeer waarschijnlijk, vergroten van de verplichte teeltvrije zones naar 3 meter. De ‘transitieregeling’ heeft tot doel deelname te blijven stimuleren, wegens behoud van grasland.

Conceptbeschikking derogatie: niet openbaar

Op 15 september stemt het Nitraatcomité over de Nederlandse derogatie. De conceptderogatiebeschikking is niet openbaar. Wel zijn in een Kamerbrief enkele zaken toegelicht. Duidelijk is dat Nederland, bij een positief besluit, voor de laatste keer derogatie krijgt.

Gelijke derogatie in 2022

In de conceptbeschikking is opgenomen dat de derogatie in 2022 dezelfde voorwaarden kent als in 2021. Ook de stikstofgebruiksnormen zullen gelijk zijn (resp. 230 en 250 kg/ha). Indien Nederland derogatie krijgt zal later in het jaar nog een deelnamemelding gedaan moeten worden. Ook zal dan duidelijk worden welke voorwaarden (incl. data) gesteld zullen worden aan het bemestingsplan met bijbehorende grondmonsters.

Afbouw vanaf 2023 met extra voorwaarden

Vanaf 2023 wordt de hoogte van de derogatie afgebouwd. De hoogte per jaar is in tabel 1 opgenomen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen percelen in ‘door nutriënten verontreinigde gebieden’ en de overige percelen.

Tabel 1. Hoogte derogatie vanaf 2023

 

Hoogte derogatienorm

 

Door nutriënten verontreinigde gebieden

Overige gebieden

2023

 220 kg/ha

 240 kg/ha

2024

 210 kg/ha

 230 kg/ha

2025

 190 kg/ha

 200 kg/ha

2026  Geen derogatie  Geen derogatie

‘Door nutriënten verontreinigde gebieden’

Nederland moet voor het jaar 2023 gebieden aanwijzen waarvoor een lagere derogatienorm van toepassing wordt. RVO geeft aan dat het de gebieden zijn waar ‘nu’ de lagere norm van 230 kg N per ha geldt. Daarnaast zullen ook andere gebieden worden aangewezen. Naast een lagere derogatienorm zullen in deze gebieden (in de toekomst) aanvullende eisen worden gesteld.

Extra voorwaarden

In de Kamerbrief is aangegeven dat ook op andere, niet-derogatiebedrijven, aanvullende voorwaarden gesteld zullen worden. Deze voorwaarden zijn nog niet bekend. Wel is aangegeven dat de teeltvrije zones, zoals nu in het 7e AP zijn opgenomen, aangepast zullen worden.

Bredere teeltvrije zones?

In de Kamerbrief is aangegeven dat de bufferstroken (teeltvrije zones) aangepast worden ‘in lijn met het nieuwe GLB’. In het nieuwe GLB is de standaardbreedte van een bufferstrook/teeltvrije zone gesteld op 3 meter. De verwachting is dat voor alle bedrijven de teeltvrije zone minimaal 3 meter moet worden. Nadere informatie is hierover nog niet bekend.

Subsidie uit ‘transitieregeling’

Om te voorkomen dat bedrijven de komende jaren niet meer deelnemen aan derogatie wordt een ‘transitieregeling’ opengesteld. Het doel van deze subsidieregeling is om bedrijven te stimuleren deel te blijven nemen aan derogatie om zo het minimum areaal blijvend grasland in stand te houden. De minister geeft wederom aan te werken aan een eis voor grondgebonden melkveehouderij met een verplicht aandeel grasland. Daarnaast is de regeling bedoeld om de overgang naar een situatie zonder derogatie te ondersteunen.

Alleen bij derogatie 2021, bedrag per ha

Alleen bedrijven die in 2021 hebben deelgenomen aan de derogatie kunnen voor deze regeling in aanmerking komen. In totaal is een budget beschikbaar van € 130 mln voor een periode van 3 jaar. De hoogte van de subsidie zal waarschijnlijk afhankelijk zijn van de omvang van het bedrijf en wellicht niet ieder jaar hetzelfde zijn. Gemiddeld is een bedrag van ca. € 2.500 per bedrijf per jaar beschikbaar.

Na advies nog besluit door EC

Bij een positief advies door het Nitraatcomité moet de Europese Commissie een definitief besluit nemen. Pas dan is de derogatie definitief. Het is op dit moment onduidelijk hoe lang deze besluitvorming gaat duren. Tot nu toe heeft de Europese Commissie het advies van het Nitraatcomité, t.a.v. de Nederlandse derogatie, altijd opgevolgd.

Conclusies

Het definitieve besluit over de derogatie is nog niet gevallen. Zeer binnenkort zal bekend worden wat het advies van het Nitraatcomité is. Onduidelijk is nog wanneer, bij een positief besluit, de aanvullende voorwaarden van 2023 bekend zullen worden.

 

Dit artikel heeft betrekking op de volgende werkvelden: