GLB 2026: Aandachtspunten voor resultaatverplichting eco activiteiten

Voor deelname aan de eco-activiteit Groene braak geldt dat het perceel in de periode van 31 mei tot en met 31 augustus voor minimaal 80% zichtbaar bedekt moet zijn met een toegestaan gewas.

De Uitvoeringsregeling GLB 2023 spreekt hierbij expliciet van een resultaatverplichting: "In de periode van 31 mei tot 31 augustus is de oppervlakte van het betreffende perceel voor minimaal 80% zichtbaar bedekt met het aangegeven gewas."

Voor de eco-activiteit Groenbedekking gelden onder andere de volgende voorwaarden:

• De groenbemester mag uitsluitend mechanisch worden vernietigd.
• Het perceel moet in de periode van 1 januari tot en met 1 maart voor minimaal 80% bedekt zijn.

Wanneer niet aan deze voorwaarden wordt voldaan, bestaat het risico dat de eco-activiteit wordt afgekeurd.

In de Europese regelgeving is opgenomen dat onder meer sprake kan zijn van overmacht wanneer een bedrijf zwaar wordt getroffen door extreme weersomstandigheden.

Bij een beroep op overmacht moeten twee zaken aannemelijk worden gemaakt:

1. Er was daadwerkelijk sprake van uitzonderlijke of extreme weersomstandigheden.
2. Deze omstandigheden zijn rechtstreeks de oorzaak van het niet voldoen aan de voorwaarden.

Daarnaast moet de ondernemer kunnen aantonen dat alle redelijkerwijs te verwachten maatregelen zijn genomen om wel aan de voorwaarden te voldoen.

De volgende omstandigheden kunnen bijdragen aan een goede onderbouwing:

• Het gewas is tijdig ingezaaid, waardoor onder normale omstandigheden ruim voor 31 mei voldoende bedekking zou zijn gerealiseerd.
• Er is voldoende en geschikt zaaizaad gebruikt.
• Na het zaaien volgde een uitzonderlijk droge periode waardoor het gewas niet of nauwelijks kon ontkiemen.
• Pas na de eerste neerslag is het gewas opgekomen.
• Inmiddels is sprake van voldoende gewasontwikkeling en is de 80%-bedekking alsnog bereikt.
• Kort na 31 mei was wel voldoende bedekking aanwezig.

Een belangrijk aandachtspunt is dat op 31 mei wel zichtbaar moet zijn dat het gewas daadwerkelijk is opgekomen. Daarmee kan worden onderbouwd dat het inzaaien correct is uitgevoerd en dat de vertraagde ontwikkeling uitsluitend het gevolg is van de weersomstandigheden.

Een belangrijke vraag is of beregenen door RVO wordt gezien als een maatregel die redelijkerwijs van een ondernemer verwacht mag worden.

Hierbij spelen verschillende factoren een rol:

• Was beregening technisch mogelijk?
• Was voldoende water beschikbaar?
• Beschikte het bedrijf over een beregeningsinstallatie?
• Was beregenen economisch en praktisch haalbaar?

Wanneer beregend is, kan dit juist een sterk argument vormen binnen de overmachtsmelding. Indien beregenen niet mogelijk was, is het belangrijk dit goed te onderbouwen.

Een succesvolle overmacht of bezwaarmelding staat of valt met een goede onderbouwing. Verzamel daarom zoveel mogelijk objectief bewijs, zoals:

• Facturen van loonwerkzaamheden.
• Aankoopbewijzen van zaaizaad.
• Foto's van het inzaaien.
• Neerslaggegevens van de betreffende locatie.
• Foto's van de situatie rond 31 mei.
• Foto's waarop zichtbaar is wanneer de 80%-bedekking alsnog is bereikt.
• Bewijs van beregening, indien toegepast.
• Bewijs dat beregening niet mogelijk was, bijvoorbeeld door een wateronttrekkingsverbod of gebrek aan waterbronnen.

Zorg ervoor dat altijd duidelijk is op welke percelen het bewijsmateriaal betrekking heeft en dat foto's voorzien zijn van datum- en locatiegegevens.

Een melding van overmacht dient zo spoedig mogelijk bij RVO te worden ingediend via het formulier "Overmacht".

Hoewel de regelgeving geen concrete indieningstermijn noemt, is het verstandig niet te wachten totdat RVO zelf een afwijking constateert.

Bij de melding moeten alle relevante argumenten en bewijsstukken worden meegestuurd.

Wanneer RVO oordeelt dat geen sprake is van overmacht, wordt de eco-activiteit afgekeurd.

Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat een waarschuwing of korting wordt opgelegd wanneer een eco-activiteit niet aan de voorwaarden voldoet en niet tijdig is ingetrokken. Of naast afkeuring ook een aanvullende sanctie kan volgen wanneer een overmachtsmelding wordt afgewezen, is op dit moment nog niet volledig duidelijk.